20Σεπτέμβριος2017

A-energy

Βρίσκεστε εδώ: Home ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ 2013 ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛ 02/07/2013 Πάνελ E

Το νέο τοπίο για τους καταναλωτές ηλεκτρικής ενέργειας και οι νέες ευκαιρίες για τους εναλλακτικούς προμηθευτές

 01

 

08Θα μου επιτρέψετε να μοιραστώ μαζί σας τρία μηνύματα, δήλωσε ο κ. Αναστάσιος Γκαρής, πρόεδρος του ΛΑΓΗΕ. Το πρώτο μήνυμα είναι ότι αυτή τη στιγμή ζούμε σοβαρές δομικές αλλαγές στην ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρώπη. Οι χονδρικές τιμές είναι πολύ χαμηλές ενώ οι λιανικές τιμές είναι πολύ υψηλές. Το δεύτερο μήνυμα είναι ότι η οριακή τιμή στην Ελλάδα είναι κατά πολύ χαμηλότερη του μέσου μεταβλητού κόστους, γεγονός που μεταφράζεται σε χαμηλές τιμές στην χονδρεμπορική – κι ενώ οι λιανικές τιμές έχουν αυξηθεί, δεν ξέρω να έχουν αυξηθεί επαρκώς. Η αύξηση των τιμών από την ανάπτυξη των ΑΠΕ δεν περνά στη λιανική κι αυτό δημιουργεί έλλειμμα στο ΛΑΓΗΕ. Η πολιτεία πρέπει να δράσει για την εξάλειψη αυτού του ελλείμματος. Το δύσκολο θέμα βέβαια είναι ποιος θα το πληρώσει. 

Στην Ευρώπη ο λιθάνθρακας έχει εκτοπίσει το φυσικό αέριο προκειμένου για την ηλεκτροπαραγωγή. Από την άλλη πλευρά ένας μεγάλος πονοκέφαλος για την Ευρώπη είναι οι εξελίξεις σχετικά με τις ΑΠΕ. Οι επιπτώσεις των ΑΠΕ αφορούν κι εμάς. Στην Ελλάδα, ωστόσο, έχουμε κι άλλες στρεβλώσεις. Η οριακή τιμή συστήματος είναι σήμερα 41 ευρώ η μεγαβατώρα. Το Μάρτιο ήταν 30 ευρώ και τον Μάρτιο του 2012 ήταν 63. Οι τιμές αυτές είναι εντελώς αποσυνδεδεμένες από την πραγματική αγορά. Έχουμε λοιπόν μια επιδοτούμενη αγορά. Όλοι επιδοτούνται. Στην πλευρά της λιανικής, η ΔΕΗ που ελέγχει το 98% της αγοράς αποφάσισε να μην ανεβάσει τις τιμές. Και διερωτώμαι πού οδηγεί αυτό. Τον Μάιο ο ΛΑΓΗΕ είχε έλλειμμα 446 εκατ. ευρώ, στο τέλος του έτους το έλλειμμά του θα φτάσει τα 700 εκατ. ευρώ και στα τέλη του 2014 προβλέπεται να αγγίξει 1.4 δις.

Το τρίτο και τελευταίο μήνυμά μου αφορά το πώς αντιμετωπίζουμε το έλλειμμα. Δεν έχω λύσεις, όμως καταγράφω ότι καθυστερούμε να πληρώσουμε τους παραγωγούς ΑΠΕ 6 μήνες. Αυτό δεν είναι υγιές. Γνωρίζουμε ότι έχουμε ξεπεράσει το στόχο ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών που είχαμε για το 2020. Θα χρειαζόμασταν τεράστια αύξηση του τέλους ΕΤΜΕΑΡ και έκτακτες εισφορές για να καλύψουμε το έλλειμμα. Ακόμη κι αν κατεβάσουμε επιθετικά και με θράσος τις ταρίφες κατά 40%, ίσα που θα καλύψουμε την έκτακτη εισφορά. Το έλλειμμα του ΛΑΓΗΕ είναι έλλειμμα της Πολιτείας και πρέπει να ανακεφαλαιοποιηθεί. Πρέπει να προωθήσουμε νόμους οι οποίοι δεν θα αυξάνουν το έλλειμμα. Κι ας μη ξεχνάμε ότι υπάρχουν πολλά αιολικά που περιμένουν να μπουν στο σύστημα.

Καταληκτικά θα έλεγα: όλοι να κοιτάξουμε τις υποχρεώσεις μας και αυτοί που έχουν φωτοβολταϊκά και αυτοί που πούλησαν άδειες. Βρισκόμαστε σε μια εποχή περιορισμένης ρευστότητας. Αν και σαν πρόεδρος του ΛΑΓΗΕ δεν μπορώ να δώσω επίσημη απάντηση για το πώς θα καλυφθεί το έλλειμμά του, μπορώ να μιλήσω σαν άνθρωπος της αγοράς. Δεν είναι δίκαιο αυτοί που δεν έχουν εμπλακεί με τις ΑΠΕ, δηλαδή οι καταναλωτές, να πληρώσουν κι άλλο ΕΤΜΕΑΡ. Αν η πολιτεία έλεγε στους παραγωγούς «μπορείς να κατεβάσεις τις τιμές Χ% κι εγώ δεν θα σε χρεώνω ΦΠΑ πριν πληρωθείς και δεν θα αλλάξω φορολογία στα 10 επόμενα χρόνια», θα θεωρούσα ότι θα ήταν μια πρόταση προς εξέταση. Θα ήθελα όμως κι αυτοί που έχουν πωλήσει άδειες και έχουν βγάλει τα πολλά λεφτά – ενώ οι άλλοι που έκαναν την επένδυση όχι – να βρεθεί τρόπος να συνεισφέρουν επίσης.

      

02Ο κ. Ανδρέας Κατσαρός, επικεφαλής της ομάδας προστασίας καταναλωτών της ΡΑΕ,  περιέγραψε τα βασικά σημεία του νέου κώδικας προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας που τέθηκε σε ισχύ τον περασμένο Μάρτιο. Ο νέος κώδικας προμήθειας, είπε, είναι ένα σύγχρονο ρυθμιστικό εργαλείο για τη σχέση μεταξύ πελάτη και προμηθευτή. Στόχοι του είναι η προστασία του καταναλωτή και η ομαλή λειτουργία της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας προς όφελος των καταναλωτών. Ο κώδικας περιλαμβάνει διατάξεις για τις υποχρεώσεις του προμηθευτή προς τους πελάτες του και τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα του καταναλωτή, ενώ ρυθμίζει τις υποχρεώσεις του προμηθευτή για ενημέρωση των καταναλωτών σε σχέση με τα τιμολόγια και τις χρεώσεις. Η ενημέρωση εισάγεται στη  βάση της σύμβασης προμήθειας, όπου ορίζονται και περιγράφονται μια σειρά από θέματα όπως: περιεχόμενο της σύμβασης, παρεχόμενες  υπηρεσίες, τιμολόγιο υπηρεσιών, διάρκεια καταβολής εγγύησης, διαδικασία καταγγελίας της σύμβασης, υποβολή παραπόνων, προθεσμίες και τρόποι εξόφλησης κλπ. Ο κώδικας περιλαμβάνει επίσης ένα συγκροτημένο πλέγμα προστατευτικών διατάξεων για τους μικρούς καταναλωτές και ιδιαίτερα για τους ευάλωτους καταναλωτές. Όλα αυτά είναι επιταγές της κοινοτικής νομοθεσίας που έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο με τον νόμο 4001/2011.

Ιδιαίτερη μέριμνα, συνέχισε ο κ. Κατσαρός, αποδίδεται στους ευάλωτους καταναλωτές. Ο κώδικας ορίζει ποιοι είναι οι ευάλωτοι καταναλωτές και εστιάζει στην παροχή οικονομικών διευκολύνσεων για την αποπληρωμή των οφειλών τους, στην εξασφάλιση παροχής ηλεκτρικής ενέργειας ανεξάρτητα από οφειλές για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα (συγκεκριμένα τους δύο πιο ζεστούς μήνες του καλοκαιριού και τους δύο πιο κρύους μήνες του χειμώνα), στην παροχή ηλεκτρισμού για όσους είναι ζήτημα ζωής και θανάτου, (π.χ. ανθρώπους που έχουν μηχανική υποστήριξη) και στην προστασία των αναπήρων.

Επιπλέον τούτων, ο κώδικας ρυθμίζει θέματα σχετικά με τον προμηθευτή εσχάτου καταφυγίου και συμπληρώνεται με τρία ειδικά παραρτήματα τα οποία περιλαμβάνουν κατευθύνσεις και καλές πρακτικές που πρέπει να ακολουθεί ο προμηθευτής π.χ. οδηγίες για την τιμολόγηση των παρεχομένων υπηρεσιών, τα θέματα επικοινωνίας με τον πελάτη και τη διαχείριση των αιτημάτων και παραπόνων.

 

 

04Ο κ. Δημήτρης Κολαΐτης, γενικός γραμματέας της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας (ΕΒΙΚΕΝ), επιχείρησε έναν πολύ ουσιαστικό απολογισμό της μέχρι τώρα απελευθέρωσης της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας και των προβλημάτων που έχει προκαλέσει. «Πρέπει να κατανοήσουμε την ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική», επισήμανε. «Από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 τα ευρωπαϊκά κείμενα έθεταν τρεις στόχους για την ενέργεια: βιωσιμότητα συστήματος, ασφάλεια εφοδιασμού, ανταγωνιστικότητα οικονομίας. Στο πλαίσιο αυτό η απελευθέρωση των αγορών αποτελεί το μέσο κι όχι τον στόχο. Μετά από 15 χρόνια υπάρχουν πλέον προβληματισμοί. Οι τρεις πυλώνες-στόχοι, ενώ εξαρχής τοποθετήθηκαν ως ίσοι, με την πάροδο του χρόνου αναπτύχθηκαν παράταιρα. Οι πολιτικές με στόχο την προστασία του περιβάλλοντος αναπτύχθηκαν ενθουσιωδώς. Τα τρία εκατομμύρια θέσεις εργασίας που λέγεται ότι χάθηκαν στην Ευρώπη μεταφέρθηκαν στην Ασία και στην Αμερική, οι οποίες έχουν πολύ χαμηλό κόστος ενέργειας. Όλος ο κόσμος πλέον διδάσκεται από τα λάθη της Ευρώπης. Η Ευρώπη προσπάθησε αλλά δεν πέτυχε μια παγκόσμια συμφωνία για το κλίμα. Έτσι έμεινε μόνη της να προχωρά σε μια άναρχη προώθηση των νέων ενεργειακών τεχνολογιών η οποία επιβάρυνε όλα τα κόστη. Το αποτέλεσμα είναι η Ευρώπη να βρίσκεται πλέον σε ύφεση. Διότι η προώθηση των ΑΠΕ  συνδέθηκε με γενναίες επιδοτήσεις και έφερε ελλείμματα και αστάθεια.

Το κρίσιμο ερώτημα βέβαια, συνέχισε ο κ. Κολαΐτης, είναι τι κάνει η Ελλάδα: πιάνει τα μηνύματα των καιρών; Η απελευθέρωση στη χώρα μας έχει ξεκινήσει το 1999 κι ακόμη έχουμε προβλήματα. Για να τα αντιμετωπίσουμε θέλουμε να κάνουμε αναδιάρθρωση. Ποιο είναι όμως το αποτέλεσμα της απελευθέρωσης. Προ απελευθέρωσης υπήρχε η δυνατότητα εισαγωγών ενέργειας, μετά την απελευθέρωση όχι. Για ποιον απελευθερώνεται η αγορά αν όχι για τον καταναλωτή, βιομηχανικό ή μη; Αντί να έχουμε όφελος στον καταναλωτή, έχουμε τον διπλασιασμό των τιμών στη μέση τάση. Η αύξηση αυτή οφείλεται μερικώς στις  αυξήσεις των τιμολογίων της ΔΕΗ και κατά το υπόλοιπο σε φόρους και επιδοτήσεις.

Όλα αυτά τα θέματα πρέπει να αντιμετωπιστούν, κατέληξε ο κ. Κολαΐτης.  Αν γυρίσουμε πίσω στους αρχικούς στόχους της ενεργειακής πολιτικής της Ευρώπης και δούμε την αγορά στηριγμένη στους τρεις πυλώνες, διαπιστώνουμε ότι υπάρχει ανισορροπία. Κινούμαστε στην κατεύθυνση στήριξης του ενός πυλώνα σε βάρος των άλλων. Έχουμε επιδοτήσεις, μονοπωλιακές δομές, εσωστρέφεια, υπερύθμιση και επιλεκτικό  προστατευτισμό. Είναι τρελό να καλούνται οι καταναλωτές να χρηματοδοτήσουν την επιβίωση κρατικών επενδύσεων την στιγμή που οι ίδιοι παλεύουν για την επιβίωσή τους. Στοιχειώδης πραγματισμός επιβάλλει άμεσα και ξεκάθαρα την αποκλιμάκωση των τιμών.

Στη συζήτηση που ακολούθησε σχετικά με τα προβλήματα της αγοράς λιανικής – η οποία  μετά την αποχώρηση των τριών-τεσσάρων προμηθευτών που είχαν εισέλθει παλαιότερα έχει καταστεί ξανά σχεδόν μονοπώλιο της ΔΕΗ – και τις προοπτικές για νέες εισόδους προμηθευτών, εκφράστηκαν ισχυρές αμφιβολίες από όλους τους συμμετέχοντες. 

 

 

05Η ΔΕΗ ποτέ δεν επιδίωξε να έχει το 98% της λιανικής, είπε ο βοηθός διευθυντής της γενικής διεύθυνσης εμπορίας ΔΕΗ κ. Γρηγόρης Ντάλης. Πριν καταρρεύσουν οι 3-4 προμηθευτές είχε το 90%. Αυτοί οι προμηθευτές απέτυχαν να εκπληρώσουν ορισμένους όρους και η ΔΕΗ αναγκάστηκε να υποδεχτεί όλους τους πελάτες τους, κάπου 200.000 πελάτες. Αλλά από τη στιγμή που η οριακή τιμή συστήματος ήταν πολύ χαμηλά και τα τιμολόγιά της είναι ρυθμιζόμενα, αυτό δεν την συνέφερε – διότι τα έσοδα που προσδοκά να αποκτήσει είναι συγκεκριμένα. Θα έλεγα λοιπόν ότι εάν οι συνθήκες της αγοράς διαμορφώνουν χαμηλή οριακή τιμή συστήματος – όπως συμβαίνει σήμερα – και οι εταιρείες έχουν να αντιμετωπίσουν και το πρόβλημα της περιορισμένης ρευστότητας, δεν έχουν λόγο να εισέλθουν στη λιανική. Και ειδικά όταν οι εταιρείες αυτές έχουν ένα σκέλος παραγωγής, δεν έχουν κανένα λόγο να μπουν στη λιανική. Διότι καλώς ή κακώς, η παραγωγή από φυσικό αέριο στην Ελλάδα επιδοτείται, κατέληξε ο κ. Ντάλης.   

«Δεν θα ανοίξει εύκολα η αγορά της λιανικής, μπορεί η διαδικασία να κρατήσει πολλά χρόνια», εκτίμησε από την πλευρά του ο διευθύνων σύμβουλος της Protergia Κ. Μπενρουμπή. Δεν υπάρχουν πολλοί ενδιαφερόμενοι να μπουν στη λιανική. Το σπάσιμο της ΔΕΗ σε δύο ή τρία κομμάτια πιθανώς να βοηθήσει, συνέχισε, αλλά ακούμε γι’ αυτό πολλά χρόνια και δεν το βλέπουμε να γίνεται.

«Τι θα μπορούσε να ενθαρρύνει στην πράξη τους προμηθευτές να μπουν στην αγορά λιανικής;», αναρωτήθηκε ο κ. Κατσαρός. Ίσως πρέπει να το δούμε εξαρχής, είπε. Εξαρχής η πρόθεση και του νομοθέτη και της ΡΑΕ και του υπουργείου ήταν να δοθούν άδειες με εύκολες διαδικασίες ώστε να σπεύσουν όσοι επιχειρηματίες θα το επιθυμούσαν να ασκήσουν δραστηριότητα. Οι τέσσερις εταιρείες που αρχικά εισήλθαν και κατόπιν έφυγαν από την αγορά, δεν έφυγαν από δική τους και μόνο υπαιτιότητα. Μεσολάβησαν κάποια πράγματα: επιβλήθηκε ο ειδικός φόρος κατανάλωσης με συνέπεια οι εταιρείες να αρχίσουν να γράφουν ζημιές, εισήχθη το ΕΗΤΗΔΕΕ που ο κόσμος δεν μπορούσε να πληρώσει και έτσι ανέβαλε ή δεν πλήρωνε ούτε το ρεύμα. Θα έλεγα ότι πάνω που ο κόσμος άρχισε να βλέπει τα καλά του ανταγωνισμού, βρέθηκε ξαφνικά στο κενό. Ωστόσο θεωρώ πολύ σημαντικό ότι κανένα σπίτι δεν έμεινε από ηλεκτρισμό, καμιά σύνδεση δεν διακόπηκε. Δημιουργήθηκε όμως μεγάλη αναταραχή και ίσως κάποιοι να έχασαν χρήματα από εγγυήσεις. Προσμετρώ στα θετικά στοιχεία του νέου κώδικα ότι ορίζει επακριβώς και δίνει στον προμηθευτή να καταλάβει ποιες είναι οι υποχρεώσεις του κατοχυρώνοντας κυρίως τον καταναλωτή, αλλά συνάμα αποφεύγει την υπερύθμιση και δεν θεσπίζει πληθώρα μέτρων κατά τρόπο που θα μείωνε τον ανταγωνισμό.  

 

Το πάνελ συντόνισαν από κοινού, ο εκδότης του EnergyIn, κ. Τρύφων Αλευρίτης και η αρχισυντάκτρια του A-Energy, κα. Άντα Σεϊμανίδη.

03   07