20Σεπτέμβριος2017

A-energy

Βρίσκεστε εδώ: Home ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΑ 2013 ΙΟΥΛΙΟΣ 2013 ΠΑΝΕΛ 03/07/2013 Πάνελ Γ

Το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον». 

Ανάπτυξη και Ποιότητα στις Κατασκευές. Οι νέες τεχνικές μείωσης της ενεργειακής κατανάλωσης κτηρίων.

06

 

02Η κ. Βίκυ Γεωργακοπούλου, εκπρόσωπος της ειδικής υπηρεσίας συντονισμού και εφαρμογής δράσεων στους τομείς της Ενέργειας, του Φυσικού Πλούτου και της Κλιματικής Αλλαγής του ΥΠΕΚΑ, περιέγραψε τη δομή και εξέλιξη του  προγράμματος «Εξοικονόμηση Κατ’ Οίκον», που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ 2007-2013. Το πρόγραμμα αυτό παρέχει, ως γνωστόν, κίνητρα για παρεμβάσεις εξοικονόμησης της ενέργειας στα σπίτια και οι κατοικίες που επιλέγονται για συμμετοχή σε αυτό είναι οι μονοκατοικίες, οι πολυκατοικίες ως σύνολο κτηρίου και τα μεμονωμένα διαμερίσματα πολυκατοικιών, εφόσον ικανοποιούν δύο κριτήρια: πρώτον, βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης έως 2.100 ευρώ ανά τ.μ. και δεύτερον, έχουν καταταγεί βάσει του πιστοποιητικού ενεργειακής απόδοσης σε κατηγορία Δ ή χαμηλότερη. Οι παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται από το «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον» περιλαμβάνουν την αντικατάσταση κουφωμάτων, συστημάτων σκίασης και υαλοπινάκων, την τοποθέτηση θερμομόνωσης στο κέλυφος του κτηρίου (συμπεριλαμβανομένων του δώματος, της στέγης και της πιλοτής) και την αναβάθμιση του συστήματος θέρμανσης και παροχής ζεστού νερού.

Η κ. Γεωργακοπούλου περιέγραψε την ακολουθούμενη διαδικασία ως εξής: «Ξεκινάμε με την πρώτη ενεργειακή επιθεώρηση. Ο ενδιαφερόμενος πάει με το ενεργειακό πιστοποιητικό στην τράπεζα και καταθέτει αίτηση κι όταν η αίτησή του εγκριθεί, υπογράφεται η δανειακή σύμβαση και εκταμιεύεται η προκαταβολή που ανέρχεται στο 40% του συνολικού ποσού. Οι τράπεζες που συμμετέχουν στο πρόγραμμα είναι η Εθνική, η Alpha, η Eurobank και η Πειραιώς-Αγροτική. Ακολουθεί η υλοποίηση των παρεμβάσεων, η διενέργεια της δεύτερης ενεργειακής επιθεώρησης που πιστοποιεί ότι έγιναν οι παρεμβάσεις και βελτίωσαν την ενεργειακή κλάση του κτιρίου και τότε γίνεται η εκταμίευση του υπόλοιπου δανείου ή η καταβολή της επιχορήγησης».

Η χρηματοδοτική δομή του προγράμματος διαρθρώνεται σε επιχορήγηση και δάνειο,  συνέχισε η εκπρόσωπος του ΥΠΕΚΑ, αναλόγως των ετήσιων φορολογικών εισοδημάτων των δικαιούχων των οποίων οι αιτήσεις εγκρίνονται. Για παράδειγμα, δικαιούχοι με ατομικό εισόδημα ως 12.000 ευρώ και οικογενειακό εισόδημα ως 20.000 ευρώ, λαμβάνουν 70% επιχορήγηση και 30% άτοκο δάνειο, δικαιούχοι με ετήσιο ατομικό εισόδημα 12.000-40.0000 ευρώ και οικογενειακό εισόδημα 20.000-60.000 λαμβάνουν 35% επιχορήγηση και 65% άτοκο δάνειο, ενώ δικαιούχοι με ατομικό εισόδημα 40.000-60.000 και οικογενειακό εισόδημα 60.000-80.000, λαμβάνουν 15% επιχορήγηση και 85% άτοκο δάνειο. Αν και το πρόγραμμα χρηματοδοτείται υποχρεωτικά μέσω των τραπεζών, οι δικαιούχοι έχουν τη δυνατότητα να εξοφλήσουν από την επόμενη μέρα το δάνειό τους χωρίς καμία επιβάρυνση. 

Με δεδομένο ότι το πρόγραμμα εντάσσονταν στο ΕΣΠΑ 2007-2013 και βρίσκεται πλέον στη λήξη του, η κ. Γεωργακοπούλου επιχείρησε μια αποτίμηση. «Θεωρούμε ότι είχαμε αποτελέσματα. Οι πολίτες ανταποκρίθηκαν πολύ καλά γιατί είχαν άμεσα οφέλη.  Βελτιώνοντας την ενεργειακή απόδοση του σπιτιού τους, εξοικονόμησαν χρήματα και ενέργεια και αύξησαν την αξία του. Κατά την εξέλιξη του προγράμματος προσαρμοστήκαμε κι εμείς απλοποιώντας τις διαδικασίες. Να δούμε λίγο και τα νούμερα: 

• 65.560 δικαιούχοι έχουν λάβει προέγκριση δανείου ενώ άλλοι 7.683 βρίσκονται στο στάδιο λήψης προέγκρισης

• 49.257 ΠΕΑ έχουν εκδοθεί και άλλα 5.385 βρίσκονται σε εκκρεμότητα.

•  30.935 αιτήσεις έχουν ήδη υπαχθεί στο πρόγραμμα και άλλες 12.969 βρίσκονται σε διαδικασία ελέγχου από τις τράπεζες.

• 12.254 έργα έχουν εκταμιευθεί πλήρως και για άλλα 14.273 έχει δοθεί η προκαταβολή.

Τα χρήματα που πήγαν στην αγορά ήταν 250 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 150 εκατ. δόθηκαν από το ΥΠΕΚΑ κι άλλα 100 εκατ. ευρώ από τις  τράπεζες. Οι παρεμβάσεις που προτίμησαν οι πολίτες ήταν η αντικατάσταση κουφωμάτων (8 στους 10), η αναβάθμιση των συστημάτων θέρμανσης και παροχής ζεστού νερού (7 στους 10) και η τοποθέτηση θερμομόνωσης (1 στους 2). Η εξοικονόμηση ενέργειας που επιτεύχθηκε ήταν κατά μέσο όρο πανελλαδικά στο 40%.

Απαντώντας σε ερωτήσεις του κοινού σχετικά με τα διάφορα προβλήματα που προέκυψαν κατά την υλοποίηση του προγράμματος η κ. Γεωργακοπούλου απέδωσε τις μεγάλες καθυστερήσεις που παρατηρήθηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις από την εκταμίευση της προκαταβολής μέχρι την τελική εξόφληση σε πιθανά προβλήματα φακέλων π.χ. μπορεί να έλειπε ένα χαρτί αλλά και στις αργές διαδικασίες υπουργείων, που επιδεινώθηκαν από το πρόβλημα της περιορισμένης ρευστότητας. Η πρόσφατη αναστολή του προγράμματος στη Δυτική και Κεντρική Μακεδονία έγινε, είπε, επειδή υπήρξε πλήρης απορρόφηση των αρχικών κονδυλίων, ωστόσο τους τελευταίους μήνες το πρόγραμμα ξανάνοιξε και στη Μακεδονία γιατί δόθηκαν επιπλέον κονδύλια. Παρά το γεγονός ότι το πρόγραμμα πλησιάζει στη λήξη του, τα χρήματα που έχουν δοθεί επαρκούν για όσους έχουν ήδη πάρει προέγκριση, κατέληξε η κ. Γεωργακοπούλου, ενώ πρόσθεσε ότι θα γίνει επέκταση του «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον» στο νέο ΕΣΠΑ.

 

03Η κ. Αναστασία Αυγερινού, γενική διευθύντρια του ΕΤΕΑΝ, παρουσίασε και εξήγησε το ρόλο του φορέα που εκπροσωπεί στο πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον». Το ΕΤΕΑΝ (Εθνικό Ταμείο Επιχειρηματικότητας και Ανάπτυξης), είπε, λαμβάνει δημόσια κι ευρωπαϊκά χρήματα δωρεάν και τα μοχλεύει δημιουργώντας τα λεγόμενα χρηματοδοτικά εργαλεία: δηλαδή συμπράξεις δημόσιων και κοινοτικών χρημάτων με τραπεζικά δάνεια προκειμένου να παρέχονται δάνεια. Το Ταμείο του «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον» είναι ένα από τα τέσσερα Ταμεία που  διαχειρίζεται το ΕΤΕΑΝ, μαζί με το Ταμείο Ενάλιον, το Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας και το Ταμείο Επιχειρηματικότητας (το οποίο αποτελεί τη ναυαρχίδα του ΕΤΕΑΝ και παρέχει δάνεια σε εξωστρεφείς επιχειρήσεις, πράσινες επενδύσεις και επιχειρήσεις που στοχεύουν στην καινοτομία).  

Σε ό,τι αφορά ειδικότερα το Ταμείο του «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον», τα κονδύλια άμεσης ενίσχυσης ανέρχονταν στα 155 εκατ. ευρώ ενώ η συμβολή των τεσσάρων τραπεζών Εθνική,  Alpha, Eurobank και Πειραιώς,  οι οποίες παρείχαν δανεισμό, ανήλθε σε 190 εκατ. ευρώ. Το Ταμείο του «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον», ή για να γίνω πιο συγκεκριμένη, συνέχισε η κ. Αυγερινού, το πρόγραμμα άμεσης ενίσχυσης καλύπτει ουσιαστικά το μισό επιτόκιο – έτσι επιτυγχάνεται μειωμένο επιτόκιο 4.93%, ένα επιτόκιο που για φυσικά πρόσωπα στην ελεύθερη αγορά  απλά δεν υπάρχει ...– τους τόκους του δανείου, τα έξοδα φακέλου, το κόστος συμβούλου, το κόστος ενεργειακού επιθεωρητή και την επιχορήγηση.

Είναι σημαντικό και πρέπει να τονιστεί ότι πρώτη φορά έχουμε τέτοια εργαλεία στην Ελλάδα, τόνισε η γενική διευθύντρια του ΕΤΕΑΝ. Περί τα 13.000 νοικοκυριά έχουν ολοκληρώσει τα έργα κι έτσι οι εισπράξεις από τα δάνειά τους μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να χρηματοδοτηθούν δάνεια με τον ίδιο στόχο στη νέα περίοδο του προγράμματος.  Ένα βασικό χαρακτηριστικό αυτών των εργαλείων είναι ότι κλείνουν ανά περιφέρεια. Η Κεντρική και Δυτική Μακεδονία έκλεισαν πρώτες, αλλά υπάρχουν σημαντικά περιθώρια να δώσουμε τέτοια έργα στην Αττική, στην Πελοπόννησο και στην Κρήτη, συνέχισε η κ. Αυγερινού.  Τέλος, θέλω να σημειώσω ότι το συγκεκριμένο πρόγραμμα έχει αποτελέσει bestpractice και κατά τον αριθμό των εμπλεκομένων φορέων που είναι πολλοί: η διαχειριστική αρχή, ο ενεργειακός επιθεωρητής, το ΕΤΕΑΝ, οι τράπεζες, τα νοικοκυριά, οι προμηθευτές, κλπ. κατέληξε.

 

«Εγκαταλείποντας τη γλώσσα της πληροφορίας και υιοθετώντας τη γλώσσα της κρίσης»

04Ο κ. Πέτρος Παπαϊωάννου, πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων για την Ποιότητα και Ανάπτυξη των Κατασκευών (ΣΕΠΑΚ) και εκδότης του περιοδικού «Κτίριο»,  απεύθυνε δραματική  έκκληση προς την πολιτεία να σταματήσει την υπερφορολόγηση των ακινήτων που οδηγεί σε πλήρη καταστροφή του κλάδου των κατασκευών. Η ανάπτυξη της χώρας θα ξεκινήσει από την ενότητα και την ανάπτυξη του κλάδου των κατασκευών, τόνισε. Ο ΣΕΠΑΚ είναι ένας νέος σύνδεσμος που αποτελείται από 30 επιχειρήσεις του κλάδου των κατασκευών. «Ο κλάδος δεινοπαθεί: πολλές επιχειρήσεις κλείνουν, πολλοί επαγγελματίες καταστρέφονται. Θέλουμε να πείσουμε την πολιτεία να σταματήσει την υπερφορολόγηση γιατί προκαλεί  καταστροφή. Αυτό που ζούμε σήμερα θυμίζει τον Τιτανικό. Αυτό που εμείς προτείνουμε είναι να ενωθούν όλοι οι φορείς των κατασκευών σε έναν ενιαίο φορέα και να υποστηρίξουν ως κλάδος όλα όσα είναι η πραγματική τους δύναμη, κατέληξε ο κ. Παπαϊωάννου.  

 

«Πρέπει να ξανασκεφτούμε ποιοι είναι οι στόχοι της ενεργειακής πολιτικής»

01Ο κ. Χρήστος Λούσης, προέδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Εμπόρων-Βιοτεχνών Υαλοπινάκων (ΠΟΕΒΥ). «Θα έλεγα ότι ο πρώτος βασικός στόχος είναι να θωρακίσουμε ενεργειακά τα σπίτια μας με χαμηλό κοστολόγιο – γιατί δεν υπάρχουν χρήματα – και να μην κάνουμε πλούσιους αυτούς που μας πουλάνε καύσιμα. Δεν είναι δυνατό να αφήνουμε έναν λαό να πληρώνει φόρο ρύπων 270 εκατ. ευρώ και να θεωρούμε μεγάλη επιτυχία ένα πρόγραμμα εξοικονόμησης της ενέργειας μόλις 350 εκατ. ευρώ. Δεύτερον, θα ρωτήσω το ΥΠΕΚΑ αν ξέρει να μας πει πόση εγχώρια προστιθέμενη αξία παράγεται από τα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης και σε πόσα χρόνια γίνεται η απόσβεση των συγκεκριμένων παρεμβάσεων. Οι ενεργειακοί υαλοπίνακες τρίτης γενιάς μπορούν να δώσουν μεγάλη εξοικονόμηση ενέργειας. Κι ένα τελευταίο σημείο: για την επέκταση του προγράμματος που αφορά το μέλλον θα πρότεινα να μπουν οι άνθρωποι που γνωρίζουν το αντικείμενο και να το αναλάβουν. Έχουν όλη την τεχνογνωσία και δεν έχουν εισακουσθεί. Η γνώση υπάρχει. Και μπορεί να δώσει τεράστιο όφελος γιατί η κατανάλωση ενέργειας στη χώρα μας είναι μεγάλη».

 

07 «Μιλάμε πολλές ώρες, κάναμε μια πολύ ωραία συζήτηση αλλά ξεχάσαμε δύο βασικά πράγματα», τόνισε παίρνοντας στη συνέχεια το λόγο ο κ. Στέφανος Παλλαντζάς, πρόεδρος του Ινστιτούτου Παθητικού Κτηρίου. «Πρώτον, τι αγορά έχουμε; Θα πω μόνο ότι από τον Απρίλιο 2012 έως τον Απρίλιο 2013 ολοκληρώθηκαν σε όλη τη χώρα 670 κτήρια, εκ των οποίων δημόσιο ένα (1). Αυτή είναι όλη κι όλη η ελληνική αγορά του 2013 στην οικοδομή και το τονίζω ώστε να ξέρουμε για τι μιλάμε. Δεύτερον, κουβεντιάσαμε πάρα πολύ ωραία για την εξοικονόμηση ενέργειας αλλά δεν βάλαμε έναν στόχο. Έχουμε ως βάση μας τους κοινοτικούς στόχους. Οι κοινοτικοί στόχοι ορίζουν ότι από το 2019 τα δημόσια κτήρια θα πρέπει να υλοποιούνται ως κτήρια σχεδόν μηδενικής κατανάλωσης. Αλλά η Ελλάδα δεν έχει ορίσει ακόμη τι σημαίνει γι’ αυτήν κτήριο μηδενικής κατανάλωσης. Πρέπει να το ορίσουμε λοιπόν επειγόντως γιατί με βάση αυτό θα πρέπει να αναθεωρήσουμε και τη συνολική ενεργειακή μας πολιτική σαν χώρα. Αν το ορίσουμε και δούμε πού μας πάει, μπορεί να διαπιστώσουμε ότι ενδέχεται στο μέλλον να παράγουμε περισσότερη ενέργεια από όση θα καταναλώνουμε και τότε όλα όσα έχουμε σχεδιάσει, θα πρέπει να αλλάξουν. Αν, για παράδειγμα, τηρήσουμε τα συμφωνηθέντα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τον στόχο της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ κατά 20%  ως το 2020, οι επενδύσεις της ΔΕΗ στις νέες λιγνιτικές μονάδες της Πτολεμαΐδας καθίστανται ασύμφορες. Κατά τη γνώμη μου, είναι καιρός πια να τα μαζέψουμε όλα και να τα βάλουμε σωστά στο τραπέζι, να κουβεντιάσουμε ό,τι πρέπει να κουβεντιάσουμε με τη συμμετοχή όλων, φορέων, πολιτείας, επιστημονικών ενώσεων, και να δούμε πού πάμε. Δυστυχώς η πολιτεία έχει αφαιρέσει πλήρως από την ατζέντα της την  ενεργειακή πολιτική πλην των ορυκτών καυσίμων. Πρέπει όμως να ορίσουμε ποιος παράγει, ποιος ελέγχει, ποιος πληρώνει και ποιος είναι ο χρήστης». 

«Θεωρώ επίσης ότι όλα όσα είπαμε πρέπει να μας οδηγήσουν στον εντοπισμό των σφαλμάτων που έγιναν και σε διδάγματα που θα αξιοποιήσουμε στο επόμενο πρόγραμμα», συνέχισε ο κ. Παλλαντζάς. Για παράδειγμα, είπε, το σώμα των ενεργειακών επιθεωρητών δομήθηκε με λάθος τρόπο. Αρχικά αναγνωρίστηκε η δυνατότητα να γίνουν ενεργειακοί επιθεωρητές όσοι μηχανικοί είχαν εμπειρία 10 ετών κι αργότερα άρχισαν να εκπαιδεύονται οι νέοι μηχανικοί – των οποίων η πιστοποίηση ακόμη εκκρεμεί. Δεύτερο σφάλμα: το πρόγραμμα «Εξοικονόμηση κατ’ Οίκον» απευθύνονταν σε χαμηλά εισοδήματα. Αλλά αυτά τα εισοδηματικά στρώματα δεν μπορούσαν να πληρώσουν ούτε τη δική τους συμμετοχή κι όταν αυτό έγινε κάποια στιγμή αντιληπτό, καταλήξαμε να αποφασίζουν π.χ. ο αλουμινάς κι ο τζακάς πώς θα γίνεται εξοικονόμηση. «Θέλουμε λοιπόν έναν νέο κανονισμό ενεργειακής απόδοσης των κτηρίων που θα δίνει  κίνητρα όχι με βάση εισοδηματικά κριτήρια αλλά με βάση την εξοικονόμηση ενέργειας που επιτυγχάνεται», κατέληξε ο πρόεδρος του Ινστιτούτου Παθητικού Κτηρίου.  

 

09 «Τον Σεπτέμβριο θα γίνει η αναθεώρηση για το κλείσιμο του ΕΣΠΑ κι εκεί θα πρέπει να δούμε πώς θα σχεδιάσουμε την επέκταση του προγράμματος με το νέο ΕΣΠΑ», επισήμανε στην παρέμβαση του, ο προϊστάμενος διεύθυνσης ενεργειακής αποδοτικότητας του ΚΑΠΕ, κ. Γιώργος Αγερίδης.  «Στην επέκταση του προγράμματος θα πρότεινα να προσέξουμε ορισμένα σημεία: για παράδειγμα, στο πρώτο «Εξοικονόμηση» δεν ελήφθησαν υπόψη οι προτάσεις των φορέων επί των οποίων θα μπορούσαν να σχεδιαστούν σωστά τα προγράμματα επειδή θεωρήθηκε ότι αυτό θα πάρει πολύ χρόνο. Αντ’ αυτού ζητήθηκαν κάποιες τιμές από την αγορά, έγινε σχεδιασμός στη βάση αυτών των τιμών αλλά προκλήθηκαν πολλά προβλήματα και εν τέλει χρειάστηκε ακόμη περισσότερος χρόνος. Αυτή τη φορά θα πρέπει να κάνουμε σωστότερο σχεδιασμό. Κλείνοντας θα συμφωνήσω κι εγώ ως προς την ανάγκη παραγωγής σημαντικής εγχώριας προστιθέμενης αξίας με τα προγράμματα ενεργειακής εξοικόμησης, που έθεσε κι ο κ. Λούσης. Η Ελλάδα έχει τεχνογνωσία και πρέπει να βασιστεί στις δικές της δυνάμεις», κατέληξε ο κ. Αγερίδης.

 

Το πάνελ συντόνισε η αρχισυντάκτρια του A-Energy, κα. Άντα Σεϊμανίδη.

08